آزادسازي مهران، حماسه ديروز و افتخار امروز

 

 

نامش با مقاومت و پايمردي گره خورده است و ذكر نام آن تاريخي از ايستادگي را در ذهنها متجلي مي‌سازد.

وجب به وجب خاكش خاطراتي به‌ياد ماندني و مانا از دوران خون و حماسه را با خود نگاهداشته است.

حديث پايمردي كه از اين منطقه به جاي مانده از دوران دفاع مقدس خود گوياي هزاران خاطرات است تا دلها و يادها را به اوج ايثار و مقاومت بكشاند.

برگ برگ تاريخ اين سرزمين و ذره ذره خاكش پر از خاطرات تلخ و شيريني است كه بازگويي آنان ياد روزهاي خوب پيروزي و نشاط است و يادآوري روزهاي تلخش درس عبرت آموزي است.

وقتي كه رژيم غاصب صدام اندكي پس از پيروزي انقلاب اسلامي با تحريك آمريكا و همدستانش با تمام قوا به سمت مرزهاي پرگهر ايران زمين يورش برد شايد نمي‌دانست كه روياي دست يازيدن بر اين سرزمين خيال خامي بيش نيست.

يقينا از عشق و شور و هيجان مردم اين ديار نسبت به امام و سرزمين پر افتخارشان چيزي نمي‌انديشيد كه بي‌مهابا وارد جنگ با ايران شد.

از اين سو مردمان اين ديار كه هرگز به گواهي تاريخ اراده و غيرت و مردانگي شان اجازه نداده كه تسليم زور شوند، به فرمان مقتداي خويش امام خميني(ره) راه دفاع از كيان خويش را در پيش گرفتند و "تن" در برابر گلوله سپر كردند و جان دادند و يك ذره از خاك سرزمينشان به دشمن ندادند.

يك روز خرمشهر به اسارت گرفتند و همه سرسبزيهايش را نابود كردند و روز ديگر مهران، بود كه از تپه ماهورهايش از دشتهاي تفتيده‌اش بي‌هراس گذشتند تا به انديشه كج خود"امروز مهران و فردا تهران" را به اسارت گيرند.

غافل از همت و غيرت مرداني مرد اين ديار بودند كه جان مي‌دادند اما شرف و عزت خود كه همان سرزمين و خاكشان بود، به دشمن نمي‌دادند.

مهران مانا و سرفراز همچون دشتهاي تفتيده‌اش، پر افتخار و مغرور همچون نخلهاي سر بريده‌اش و آزاد و استوار به همت مرداني مرد از جنس نور و عشق و ايمان.

خاكش متبرك بوده و جاي جاي اين منطقه پوشيده از لاله‌زارهايي است كه براي رسيدن به ضريح شش گوشه ابا عبدالله الحسين (ع) سر از پا نشناختند.

بي‌جهت نيست كه در ورودي شهر مهران نوشته است كه با وضو وارد شويد، چون اين منطقه هنوز هم بوي دوران دفاع مقدس مي‌دهد.

آزادسازي مهران، حماسه ايثار و شهادت، يادآور جانبازي و دلدادگي به وطن و سرزمين است.

مهران، پر صلابت و با شكوه همچون اراده آهنين مردان و زنان هشت سال جنگ تحميلي، آزاده و سرافراز همچون آرمانهاي بزرگ كودكانش.

آزادسازي مهران قهرمان، يادآور روزهاي سخت و شيرين مقاومت، يادآور تلخيهاي محاصره دشمن و يادآور روزهاي خوب و شيرين آزادي و پيروزي رزمندان اسلام.

مرد و زن اين ديار همگي لحظه لحظه جنگ را به خاطر دارند، سالهاي آوارگي از ديار خويش، روزهاي خرابي خانه خانه شهر را خوب بياد دارند.

كودكان شجاع ديروز جنگ، جوانان سر افراز امروزند، همان‌هايي كه در زير گلوله‌هاي توپ و تانك در آوارگيها، بمبارانها به آغوش والدين خويش پناه مي‌بردند و امروز پر غرور تر از ديروز با حفظ آن همه خاطره در ميدان ديگر جنگ يعني صحنه علم و دانش مي‌كوشند.

روز به روز، هفته به هفته و ماه به ماه و سال به سال سپري مي‌شد، و جنگ در برخي روزها به اوج مي‌رسيد و در برخي مواقع ديگر آرامتر از هميشه دنبال مي‌شد گويي جنگي در كار نيست.

در سحرگاهي كه رژيم بعث صدام با انواع تجهيزات و تانكهاي زرهي خود شهر را محاصره كردند، خانه‌ها را ويران ساختند، خشت خشت گلي بناهاي شهر را كه با هزاران عشق و اميد و آرزو روي هم بنا شده بود تا مامن و سايبان زنان و مردان اين ديار باشد، با بي‌رحمي تمام نيست و نابود كردند، استخوان در گلو فشرديم و خار در چشم چون نمي‌توانستيم ببينيم بخشي از وطن و سرزمينمان را كه از جان بيشتر دوست مي‌داشتيم از دست دهيم.

آنها كه خود را فاتح مهران خواندند و در ذهنشان قادسيه‌اي ديگر را پس از هزاران سال صحنه‌سازي كرده و سر مي‌زدند" امروز مهران، فردا تهران" ، غافل از اين بودند كه مردان جان بر كف اين ديار طاقت ننگ را ندارند و همچون هميشه براي آزادي، آبادي و استقلال ذره ذره خاك وطنشان از پاي نمي‌نشينند.

جاي جاي شهر پيكر مطهر شهدا بود و خون ريخته بر زمينشان كه بيانگر هزاران فرياد بود، فرياد آزادي، فرياد استقامت و ايثار، فرياد از جان گذشتگي براي ميهن است، از اين رو است كه بر سر دردب تابلوي ورودي شهر نگاشته شده " جايگاه شهدا با وضو وارد شويد" خود حاكي از قداست و پاكي اين ديار است.

رژيم بعث صدام كه سرخي خون شهدا را در جاي جاي شهر جايگزين سبزي و شادابي و سرزندگي مردمان اين ديار كرده بود، بدينسان خود با دست خود و خط نازيباي قلم‌هاي خشنشان كه جز گلوله نمي‌نوشت، بر روي اسم زيباي مهران خط زدند و بجايش نوشتند "خونين شهر" تا همه بدانند كه مردان قهرمان و آزاده مهران تا آخرين قطره خون خود از اين شهر دفاع كردند.

خيلي‌ها، زن و فرزند خود را رها كردند، بسياري هم با بدرقه مادرانشان به جبهه شتافتند و عده‌اي عاشقانه‌شناسنامه‌هاي خود را دست كاري كردند تا مشكل سن كمشان مانعي براي رفتنشان نباشد.

اما مردم هم مهران قهرمان را فراموش نكردند و نگران و منتظر لحظه شماري مي‌كردند تا كي شهرشان، پاره تن سرزمينشان آزاد شود.

از دور مي‌شد ديد كه بعثي‌ها چه بر سر خاك خرم و آباد مهران مي‌آوردند، شهر را غارت مي‌كردند و نخل‌هايش را سر مي‌بريدند! و سبزه‌هايش را مي‌سوزاندند و چاههاي پر آب و گوارايش را مي‌خشكاندند.

در پشت جبهه‌ها در شهرها و نقاط مختلف كشور جنب و جوش عجيبي براي جمع آوري كمك‌هاي مردمي و ارسال آنها به جبهه‌ها بود و صف‌هاي طولاني اعزام نيز در جلوي مساجد به چشم مي‌خورد.

همه مي‌دانستند كه رزمندگان در تدارك حمله‌اي بزرگ هستند، در تدارك حماسه‌اي از ايثار و عشق براي باز پس‌گيري و آزادي مهران سرفراز.

شهر ايلام مانند هميشه شلوغ و پراز هياهو بود، سرو صداي خودروهايي كه در خيابان‌ها تردد مي‌كردند، بيش از هر چيز به گوش مي‌رسيد،انگار صداها از هميشه بلندتر بود" "مهران آزاد شد قلب امام شاد شد.

اين صدا بسان انفجار بزرگ نه در جاي جاي ايران بلكه در همه جهان شنيده شد، شوق و اشتياق در وجود همه موج مي‌زد! اشك شوق بر ديده همگان بسان ترنم بهاري گونه‌ها را نوازش مي‌كرد، نمي‌دانستيم بخنديم، يا گريه كنيم از شوق رهايي سرزمينمان از دست اهريمن؟

تاريخ هرگز دهم تيرماه سال ‪ ۱۳۶۵را فراموش نخواهد كرد، زيرا كه در اين روز دلاوران صحنه نبرد در يك حمله قهرمانانه در عملياتي به‌نام "يا ابوالفضل العباس" در جبهه‌هاي جنوب حماسه آفريدند و مهران را از اسارت آزاد كردند.

"يا ابوالفضل العباس(ع) ادركني" رمز آغاز عملياتي به وسعت دشت پرندگان خونين بالي بود كه پروازشان در شب دهم تير ماه سال ‪ ۶۵مهران را از لوث دشمن بعثي آزاد كرد.

ارتفاعهاي "قلاآويزن"، "كله قندي" و شهركهاي "منصورآباد"،"هرمزآباد" و" امامزاده سيد "حسن " (ع) هنوز هم پس از ‪ ۲۲سال از زمان انجام اين عمليات غرورآفرين اين نداي مقدس را در جاي جاي خود حفظ كرده‌اند.

انگار همين ديروز بود كه شهيد " رضا دستواره "، " قيصر موسي بيگي " ، "رحمان حسيني" و " حميدرضا دستگير" شيردل و اسلحه به دست با فرياد يا ابوالفضل قلب دشمن غدار را نشانه رفتند و آنان را از سرزمين مهربانيها (مهران) بيرون راندند.

اين پيروزي تا بدان حد اهميت داشت كه امام راحل در آن روز فرمودند، "مهران را هم خدا آزاد كرد" و اين همان جمله‌اي بود كه بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران پس از فتح "خونين شهر" بر زبان جاري كردند.

اشك شوق در چشمهاي همگان حقله زده بود و پير و جوان و زن و مرد اين ديار خندان و خوشحال به شادي و پايكوبي برآمدند تا جشن بگيرند پيروزي دلاورمردانشان را.

روزهاي خوب پيروزي ، روزهاي شيرين افتخار آفريني ، روزها و لحظات بيادماندني از عشق و ايثار و شهامت هر لحظه‌اش دنيايي شادي را در جانها به وديعه مي‌گذارد.

توصيف لحظه لحظه آن روزها، آن خاطرات خوب پيروزي همه‌اش عشق است شوق و غرور كه نشان از تاريخ پر اقتخار مردان اين سرزمين دارد.

مهران، سرزمين مهر و مهرباني، ديار جانبازي و جاندادگي، مشهد شهيدان، مامن مردي و مردانگي، ماندگارترين نام در تاريخ مردم ايلام و ايران.

مهران، ديار عشق بازي و جانبازي دهها رزمند سرافراز اسلام كه دست در دست هم دادند و در برابر گلوله‌هاي دشمن ايستادند، تا رژيم غاصب صدام نتواند، يك ذره از اين خاك به اسارت گيرد.

نخلهاي سوخته‌اش گواه است، دهها لاشه تانك كه در مسير جاده ايلام - مهران بر روي سكوهايي چشم انداز جاده را همچون تصوير از سالهاي جنگ و دفاع مقدس در ذهنها ترسيم مي‌كند خود گوياي لحظات تلخ و شيرين سالهاي دفاع مقدس در اين ديار است.

هنوز هم هر روز از خاك پر گهر اين ديار در منطقه عملياتي "شرهاني"، در دشتهاي پر مين منطقه مرزي مهران و دهلران، در ميان سنگرهاي تخريبي گوهري از خاك بيرون مي‌آيد، بي‌نام و نشان.

اينجا سرزمين عشق است و ايثار، اينجا مشهد شهيدان و فرزندان ايران زمين است، از اين رو خاكش مقدس و كيميا است و سرمه چشم مادران فرزند از دست داده.

از اين روز عاشقان با ورود به اين سرزمين وضوع مي‌گيرند و با پاي پياده بر خاك پر گهرش كه مطهر به خون هزاران شهيد است قدم مي‌گذارند.

آزادسازي مهران چنان غافلگيركننده و مهم بود كه رسانه‌هاي غربي آن روز بلافاصله آن را به منزله شكست و پايان راهبرد دفاع متحرك عراق توصيف كردند.

خبرگزاري فرانسه در گزارشي در اين مورد اعلام كرد: "ناظران در خليج فارس عقيده دارند كه اشغال مهران توسط قواي ايراني، شكست پذيري رژيم عراق به ويژه راهبرد نظامي جديد آن موسوم به دفاع متحرك را به اثبات رساند.

عمليات آزادسازي شهر راهبردي مهران در ساعت ‪ ۲۲و ‪ ۳۰دقيقه دهم تيرماه سال ‪ ۶۵در منطقه‌اي به گستره ‪ ۱۷۵كيلومتر مربع در دو محور جاده ايلام - مهران و جاده دهلران - مهران آغاز شد.

در اين عمليات ارتفاعهاي "حمرين" و جاده‌هاي مهم مهران به ايلام و مهران به دهلران از تصرف و شعاع تير رس دشمن خارج شد و پاسگاه‌هاي مرزي و شهرهاي "بدره" ، "زرباطيه" و جاده‌هاي تداركاتي عراق نيز براي قواي بعث ناامن شد.

عمليات كربلاي يك علاوه بر شهر مهران به آزادسازي ارتفاعهاي قلاويزان، روستاهاي اطراف و شهركهاي "منصور آباد" ،"هرمز آباد"، "بهروزان"،" قلعه كهنه"، " فيروزآباد" و "فرخ آباد" منجر شد.

علاوه بر اين پاسگاه‌هاي عراقي "تعان" ،" محمد قاسم" و "دراجي" نيز به تصرف رزمندگان اسلام درآمد.

در اين عمليات نظامي ‪ ۳۹گردان از يگانهاي عمل‌كننده رزمي، زرهي و مهندسي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي دلاورانه با دشمن بعثي پيكار كردند.

نيروهاي سپاه اسلام در عمليات آزادسازي مهران در مجموع موفق به انهدام دو تيپ ‪ ۴و ‪ ۵گارد رياست جمهوري عراق، تيپهاي ‪۴۳۳از لشكر ‪۶۶ ،۵۰۷ ،۱۷ كماندويي، ‪ ۷۲ ،۷۱ ،۱۱۳ ،۹۳ ، ۳۵از لشكر ‪ ۳۵و دو گروهان پياده اين كشور بين ‪ ۵۰تا ‪ ۱۰۰درصد شدند.

همچنين در اين عمليات تيپ ‪ ۳گارد زرهي رياست جمهوري، يك تيپ كماندويي ويژه، تيپهاي ‪ ۷۰زرهي، ‪ ۹۵ ،۵۰۱ ،۵۹و ‪ ۲۴مكانيزه از لشكر ‪ ۱۰و گردانهاي ‪ ۴۴۷ ، ۵۳ ، ۲۲۸توپخانه، گردان ‪ ۶زرهي و... به ميزان قابل توجهي منهدم شدند.

در عمليات كربلاي يك همچنين بيش از ‪ ۹هزار نفر از قواي بعثي كشته و زخمي شدند و بيش از يك هزار و ‪ ۲۰۰نفر نيز به اسارت رزمندگان اسلام درآمدند.

در اين عمليات در مجموع ‪ ۱۱۷۰دستگاه انواع تانك، نفربر و خودرو دشمن منهدم شد و بيش از ‪ ۲۰۰دستگاه از اين ادوات و هزاران قبضه سلاح سبك و نيمه سنگين نيز به غنيمت نيروهاي خودي درآمد.

در پايان اين عمليات و با آزادسازي مهران و ارتفاعات مهم منطقه،چشم- اندازهاي جديدي از ناتواني در موضع آفند(تهاجمي) و پدافندي (دفاعي) دشمن بوجود آمد كه در نهايت منجر به تضعيف روحيه قواي بعثي در ديگر جبهه‌هاي نبرد شد.

با توجه به قرار داشتن مهران در مركز جبهه‌هاي جنگ و فاصله كم آن با بغداد، اين شهر براي عراق در ميان مناطق در اشغال دشمن از اهميت خاص سياسي و تبليغي برخوردار بود زيرا حفظ آن براي صدام به عنوان جبران شكست جبهه فاو و افزايش روحيه سربازانش جنبه حياتي داشت.

حافظه تاريخ اين ديار، آن همه دلدادگي به رهبر و سرزمين و ميهن را از ياد نخواهد برد.

گرامي باد ياد امام شهدا، گرامي بار ياد شهداي سرفراز هشت سال پايمردي، يادباد روزهاي خوب پيروزي، يادباد روز شيرين آزادي مهران قهرمان.

آزاد باش‌اي ايران، آباد باش‌اي ايران، سرفراز و پاينده باد ايران.

رييس بنياد حفظ آثار و نشر ارزشهاي دفاع مقدس ايلام فتح مهران را از ارزشمندترين بخشهاي دوران دفاع مقدس ارزيابي مي‌كند.

سرهنگ "ابراهيم محمدزاده" مي‌گويد: فتح مهران كمتر از فتح خرمشهر نيست چرا كه دشمنان در جريان آزادسازي مهران متحمل شكست سنگيني شدند.

وي ادامه داد: به پاس روز عظيم فتح مهران يكروز از تقويم ملي به نام روز ملي "ايلام" ثبت شده است.